Studio fotograficzne – podstawowy sprzęt i słownik pojęć

Studio fotograficzne rządzi się swoimi pojęciami i terminologią, które na początku mogą sprawiać problemy. Słowa brzmią obco, ale gdy już się z nimi oswoisz, nie będą sprawiały problemów. Dlatego też stworzyłam dla Ciebie mini słownik pojęć związanych ze studio fotograficznym. Starałam się przy tym, aby opisy były proste i przystępne. Mam nadzieję, że dzięki nim, czytanie dalszych artykułów będzie przyjemniejsze, a dogadanie się z właścicielem studio – możliwe 😉

Cyklorama

Cyklorama to po prostu zakrzywiona, biała ściana, którą można używać jako tło podczas sesji zdjęciowych. Pionowa i pozioma płaszczyzna są połączone łagodnym łukiem i jeśli cyklorama jest prawidłowo wykonana, praktycznie nie widać, gdzie kończy się podłoga, a zaczyna ściana.

Odpowiednio oświetlona daje wrażenie braku perspektywy za obiektem i pozwala uzyskać jednolite, gładkie tło. Właśnie dlatego wykorzystywana jest najczęściej do fotografii katalogowej, modowej i przy produkcjach e-commerce, kiedy szczególnie zależy nam na jednorodnym tle.

Jej rozmiar zależy od wielkości studio i decyzji właściciela, ale zazwyczaj jest dużo szersza niż najszersze dostępne na rynku tła. Dlatego też wykorzystywana jest również do fotografowania dużych obiektów, np.: motocykli, samochodów lub rozbudowanych scenografii.

Lampa błyskowa

Lampy błyskowe dzielimy na tzw. lampy systemowe (reporterskie) oraz lampy studyjne. Lampy reporterskie zasilane są bateriami i przeznaczone są głównie do pracy na sankach aparatu (podłączone do korpusu). Mimo że powstały z myślą o fotografii w plenerze, możesz korzystać z nich także w studio i wyzwalać zdalnie. Lampy studyjne są wolnostojące, dużo cięższe, większe i mają zdecydowanie większą energię błysku. Lampę błyskową, aby działała, trzeba podłączyć kablem do gniazdka z prądem lub akumulatora (studyjne zestawy plenerowe/przenośne)


Żarówka modelująca oraz palnik

To elementy każdej błyskowej lampy studyjnej. Przyjrzyj się lampom, z którymi pracujesz. Są tam tak naprawdę dwie żarówki. Żarówka modelująca tworzy stałe światło modelujące, które podpowiada fotografowi, jak rozkłada się światło i cienie na fotografowanym obiekcie. Bardzo Ci polecam, aby to światło zawsze było włączone. Światło modelujące dodatkowo oświetla plan zdjęciowy przy pracy w ciemnym pomieszczeniu. Palnik z kolei jest odpowiedzialny za wytworzenie błysku właściwego. Odpala się wraz z przyciśnięciem spustu migawki w aparacie.


Energia błysku lampy

Energia błysku lamp błyskowych liczona jest w watosekundach (Ws). Możemy zmienić ją ręcznie pokrętłem umieszczonym na panelu sterującym z tyłu lampy lub zdalnie z poziomu wyzwalacza (droższe modele).

Ustawiając energię błysku, należy wziąć także pod uwagę użyty modyfikator i związany z nim spadek mocy. Zależy to od konstrukcji, wielkości i materiału, z jakiego jest wykonany modyfikator. Im większy modyfikator i im więcej ma dyfuzorów, tym więcej wytracanej jest energii błysku.

Wyzwalacz radiowy

Niektórzy mówią na niego także nadajnik (od pełnej nazwy ‚nadajnik wyzwalacza lamp błyskowych’), ale to jedna i ta sama rzecz. Wyzwalacz radiowy pozwala na bezprzewodowe wyzwalanie lamp. Jest to urządzenie, które wpina się w sanki aparatu. W momencie przyciśnięcia migawki nadajnik przekazuje sygnał wyzwalający od aparatu do lampy błyskowej.

Nie wszystkie lampy mają jednak wbudowany odbiornik sygnału radiowego. Jeśli lampa takiej opcji nie posiada, to trzeba ją zaopatrzyć w taki odbiornik. Podłącza się go do gniazda synchronizacji (cienki kabel) i gniazda zasilającego (gruby kabel) znajdującego się na tylnej części lampy (na panelu sterującym). Brzmi groźnie, ale znajdziesz i dopasujesz wtyczki bez problemu. Poniżej zdjęcie odbiornika (po lewej) wraz z wyzwalaczem (po prawej).  

Studio fotograficzne - słownik pojęć

Są też inne sposoby wyzwalania lamp np. poprzez fotocelę lub używając długiego kabla podłączonego do aparatu. Oba rozwiązania są jednak dość ograniczające i właściwie już się ich nie stosuje.

Reflektory / modyfikatory światła

To element, który zakłada się na lampę błyskową, aby zmienić charakter światła. Każdy modyfikator daje inne światło i pozwala stworzyć odmienny efekt. Przykłady różnych modyfikatorów wraz z nazwami znajdziesz poniżej.

Wśród powyższych typów modyfikatorów występuje oczywiście dużo różnych wariantów i opcji różniących się wielkością, kształtem, materiałem wykonania i kolorem.

Dyfuzory

Dyfuzor to biała, przepuszczalna tkanina, którą zakłada się na modyfikator. Jej zadaniem jest lepsze rozproszenie światła, a tym samym zmiękczenie cieni. Np. wszystkie softboxy mają domyślnie założone dyfuzory (często nawet dwa), mimo że można ich także używać bez dyfuzorów.


Gridy

Na gridy mówi się także plastry miodu. Mają zadanie odwrotne do dyfuzorów. Założone na modyfikatory jeszcze dokładniej kierunkują światło, sprawiając przy tym, że staje się ono twardsze, a cienie bardziej wyraziste.

Mogą być wykonane z tkanin (np. do dużych modyfikatorów typu softbox) lub z metalu (dla mniejszych modyfikatorów jak snoot, garnek czy beauty-dish).


Statywy

Statywy w studio używne są do wszystkiego – do podwieszenia tła, do stawiania lamp i wieszania blend. Szczególnie wygodne są statywy na kółkach, które można swobodnie przestawiać. Bardzo dobrze pracuje się także na statywie z wysięgnikiem tzw. żurawiu. Dzięki swojej budowie można umieścić modyfikator np. bezpośrednio nad fotografowaną sceną lub osobą.

Duże modyfikatory potrafią dużo ważyć. Aby statyw z takim modyfikatorem się nie przewrócił, dociąża się statyw workami z piaskiem.


Blendy

To poręczny element z jednolitego materiału, który pozwala na dodatkową kontrolę nad światłem. Blendy używane są też z powodzeniem poza studiem, w sesjach plenerowych. Czarna strona blendy pochłania nadmiar światła, srebrna i biała strona je odbija, a złota dodatkowo sprawia, że kolor światła odbitego ma ciepłą barwę.


Ekrany i V-flats

Spełniają podobne funkcje jak blenda, ale mają dużo większe rozmiary.

Ekrany to zazwyczaj tkaniny rozpostarte na dużym metalowym stelażu lub innej konstrukcji. Jeśli materiał jest biały i przepuszczalny mogą także pełnić funkcję dyfuzora.

Rzadziej można spotkać w studio V-flats. To duże ekrany zrobione ze sztywnego kartonu lub płyty i pomalowane z jednej strony na biało (strona odbijająca światło), z drugiej na czarno (strona pochłaniająca).

Uff, trochę tego jest. Wydaje mi się jednak, że to najważniejszy sprzęt, z którym ma się do czynienia w studio fotograficznym. A może o czymś zapomniałam? Daj znać, jeśli myślisz, że warto jeszcze coś dodać.

Pozdrawiam i do następnego.

Subskrybuj
Powiadom o
1 Komentarz
Inline Feedbacks
View all comments
Łukasz
2 miesięcy temu

Przyszedłem tu pogratulować, że piszesz i się rozwijasz tak fajnie! Cieszę się!